Τρίτη, 20 Μαρτίου 2012

Σαλάτες με ωμά άγρια χόρτα


Μια απόλαυση ανεκτίμητης αξίας...

Η Άνοιξη έκανε επιτέλους την εμφάνισή της, έστω κι αν φέτος χρειάστηκε να περιμένουμε μέχρι το δεύτερο μισό του Μάρτη. Συνεπής και τούτος με όλα όσα του προσάπτουν φέτος. Ας ελπίσουμε ότι το τελευταίο δεκαήμερό του θα μας δείξει και το καλό του πρόσωπο. Πολλά τα νάζια του που λέει κι η παροιμία... Σήμερα  εξάλλου είναι και επίσημα η πρώτη μέρα της Άνοιξης!

Και ποιοι είναι οι πρωταγωνιστές στη διατροφή της εποχής; Κατά τη γνώμη μου τα άγρια χόρτα παντός είδους. Οι εξορμήσεις στην εξοχή ενδείκνυνται μετά την κλεισούρα των τελευταίων μηνών και πάντα εξασφαλίζουν το τερπνόν με το ωφέλιμον μαζί.

Υπάρχει ένας άγραφος νόμος στην Κρήτη: άγρια χόρτα μπορείς να κόψεις από οποιοδήποτε χωράφι. Ανήκουν σε όλους. Πρέπει να είναι πολύ παράξενος ένας ιδιοκτήτης για να κάνει παρατήρηση σε βρουβολόγο… Προτιμούμε βέβαια τα χόρτα τα βουνίσια, αλλά και  αυτά που είναι στα σύνορα των καλλιεργημένων χωραφιών, και στις παραβολές όπως λέμε στην Κρήτη ώστε να μην έχουν λιπάσματα και φυτοφάρμακα.

Στο νησί μας  τα χόρτα είναι όχι απλώς αγαπημένο συστατικό, αλλά πυλώνας της κρητικής κουζίνας και διατροφής. Τα μαγειρεύουμε με αμέτρητους τρόπους και συνδυασμούς, αλλά τα περισσότερα τα τρώμε και ωμά, σκέτα(κάθε είδος ξεχωριστά) ή αναμεμειγμένα μεταξύ τους.
Υπέροχα είναι ωμά αρκετά από τα χόρτα που χρησιμοποιούμε στις χορτόπιτες όπως οι καυκαλήθρες, τα μυρώνια,οι γαλατσίδες  και οι σκούλοι (τραγοπώγωνες ). Φυσικά και τα αγριοράδικα.
Ιδίως εκείνο το είδος με την χοντρή ρίζα- στην Κρήτη το λέμε γουλωτό ροδίκιο- είναι απείρως νοστιμότερο από το καλλιεργημένο σταμναγκάθι που έχει πια κατακλύσει την αγορά. Είναι βέβαια κι αυτό δυσεύρετο σχετικά με τα υπόλοιπα είδη του ραδικιού αλλά αν κάπου το συναντήσετε, μη το βράσετε! Οι παλιοί πίστευαν ότι στην ρίζα του ήταν συγκεντρωμένα πολλά θρεπτικά συστατικά και ως εκ τούτου το θεωρούσαν πολύτιμο για την υγεία.
Απολαύστε το ωμό με λίγο αλάτι και σκέτο λαδόξιδο. Ιδιαίτερα αν το λάδι είναι αγουρέλαιο καλής ποιότητας και το ξύδι δυνατό ντόπιο ή καλό βαλσάμικο, θα έχετε μια ανεπανάληπτη γευστική εμπειρία.

Κι οι σκούλοι με τις καυκαλήθρες δίνουν μια υπέροχη γευστική πράσινη σαλάτα. Όταν έχω μεγάλη ποσότητα μ’ αρέσουν  σκέτες. Αν είναι λίγες  τις βάζω σαν μυρωδικό σε πράσινες σαλάτες με άλλα άγρια αλλά και ήμερα πράσινα χόρτα.

Σ’ αυτές τις πιο σύνθετες, συνηθίζω και λίγο πιο σύνθετα ντρέσινγκ, πάντα με βάση καλής ποιότητας ελαιόλαδο. Τελευταία προσθέτω ελάχιστη μαρμελάδα εσπεριδοειδούς όπως με είχε συμβουλέψει ο κ. Αποστολάκης, ή πετιμέζι, ή μέλι και το τελικό αποτέλεσμα είναι πολύ ενδιαφέρον.

Μια «τυπική» τέτοια σαλάτα περιέχει ό,τι πράσινο μου βρεθεί, από μαρούλι , παπούλες , σπανάκι και ρόκα μέχρι μυρώνια και καυκαλήθρες και σταμναγκάθι, ακόμη και ωμό μπρόκολο αν είναι πολύ φρέσκο.
Για να δώσω χρώμα συνηθίζω πολύ συχνά το κόκκινο λάχανο , τη λιαστή ντομάτα,  και -όταν υπάρχουν- λίγα σπόρια ροδιού.

Τα χόρτα και τα λαχανικά θέλουν πολύ καλό πλύσιμο . Τα αφήνουμε για λίγο σε αλατισμένο νερό και μετά τα ξεπλένουμε πολλά νερά, πριν τα κόψουμε για να μη χάσουμε τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες.
Μετά τα αφήνουμε να στραγγίξουν και τα κόβουμε σε μεγάλο σουρωτήρι, όσα γίνεται με το χέρι και τα υπόλοιπα με μαχαίρι. Αν δεν έχουμε χρόνο να τα αφήσουμε να στραγγίξουν καλά, τα απλώνουμε σε χαρτί κουζίνας ώστε να φύγουν τα περισσότερα υγρά.
Έτσι θα τα πιάσει καλύτερα το ντρέσινγκ. Μερικά σκληρά λαχανικά, όπως το λάχανο, μπορούμε να τα αλατίσουμε αρκετή ώρα πριν τα χρησιμοποιήσουμε για να μαραθούν ελαφρά αν δεν μας αρέσουν τραγανά.

Η «σάλτσα» μου είναι σε γενικές γραμμές , με πολλές παραλλαγές κατά περίπτωση  είναι αυτή εδώ:
Για μια μέτρια σαλατιέρα:
Υλικά:

1 φλιτζανάκι του ελληνικού καφέ ελαιόλαδο

1/3 του ίδιου ξύδι τύπου βαλσάμικο

1 κουταλιά κοινό ξύδι από κρασί

¼  του ίδιου χυμό λεμονιού

1/2 κοφτό κουταλάκι μουστάρδα σκόνη, ή 1 κουταλάκι μουστάρδα καλής ποιότητας

Ελάχιστο αλάτι

Επί πλέον, 1 κουταλάκι πετιμέζι, ή μαρμελάδα εσπεριδοειδούς , ή μέλι

(Αν δεν έχουμε βαλσάμικο μπορούμε να αυξήσουμε το άλλο ξύδι και να προσθέσουμε λίγο παραπάνω πετιμέζι. Επίσης μπορούμε να προσθέσουμε χυμό πορτοκαλιού αν δεν μας αρέσουν οι γλυκές γεύσεις και ξύσμα από εσπεριδοειδές)
Επί το έργον :

Τα υλικά τα βάζω  (με το μάτι πια)  σε ένα βαζάκι που κλείνει καλά  και τα χτυπώ σαν φραπέ  να ομογενοποιηθούν. Ούτως ή άλλως είναι θέμα γούστου η μεταξύ τους αναλογία. Μην παραλείψετε το λεμόνι. Βοηθάει να γαλακτοματοποιηθεί κατά κάποιο τρόπο το ντρέσινγκ.  Πάντως ο συνδυασμός απλό ξύδι- πετιμέζι δίνει πολύ καλό αποτέλεσμα. 
Ούτως ή άλλως το αυθεντικό  βαλσάμικο –αν μπορεί κάποιος να το βρει- δεν είναι για τα βαλάντιά μας και σίγουρα δεν είναι για καθημερινή χρήση… Οπότε ας αξιοποιήσουμε ότι διαθέτουμε αυθεντικό και ντόπιο αντί  για τα γεμάτα καραμελόχρωμα υποκατάστατα… Πάντως το βαλσάμικο της γνωστής εταιρίας της Καλαμάτας είναι πολύ καλή λύση και δεν έχει καραμελόχρωμα.
Η "σάλτσα" διατηρείται 2-3 μέρες οπότε μπορούμε να φτιάξουμε λίγη παραπάνω.Εγώ την προσθέτω 5-10 λεπτά πριν το σερβίρισμα γιατί δεν θέλω να μαραθούν τα λαχανικά μου. Σε άλλους, αρέσει να "πέσουν" ελαφρά οπότε την προσθέτουν αρκετή ώρα πριν.

Πλουτίστε τις σαλάτες σας με απάκι που έχετε περάσει από το αντικολλητικό να γίνει κάπως τραγανό, ή με κάποιο καπνιστό ψάρι  ή με φλούδες μιας καλής γραβιέρας  και -ιδίως σε εποχές νηστείας -ξηρούς καρπούς και σουσάμι. Απολαύστε τις με  φρέσκο ζυμωτό ψωμί ή εναλλακτικά απλώστε τις σε σταρένιο ή κρίθινο παξιμάδι και αφήστε να μαλακώσει από τα υγρά τους.

Σαλάτες λοιπόν με αγριόχορτα! Πώς το λέει ο άλλος στη διαφήμιση; Αξία ανεκτίμητη, από όποια πλευρά κι αν το δούμε! Σαλάτες που θα ζήλευαν gourmet εστιατόρια και γευσιγνώστες με απαιτήσεις , κι εμείς μπορούμε να τις απολαύσουμε με μια βόλτα στις εξοχές μας!

                      Καλή Άνοιξη νάχουμε!
 

22 σχόλια:

  1. Καλημέρα Vita μου!Μου αρέσουν πολύ τα χόρτα, μαζεύει ο πατέρας μου συνεχώς!Το ντρέσιγκ που μας προτείνεις υπέροχο!!!Οι συμβουλές σου πολύ χρήσιμες!!!Φιλιά!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είμαστε τυχεροί Ελένη μου με τόσο πλούτο στις εξοχές μας!

      Διαγραφή
  2. Νόστιμες οι σαλάτες και απαραίτητες στο τραπέζι μας.
    Όλες οι εκδοχές σου γευστικότατες.
    Την καλημέρα μου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Στέλλα και ωμές και βραστές είναι ό,τι υγιεινότερο διαθέτει η κουζίνα μας!

      Διαγραφή
  3. Καλή Άνοιξη με νόστιμες και κυρίως υγιεινές συνταγές σαν τις σαλάτες σου!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Λίλα αγαναχτήσαμε φέτος μέχρι ο καιρός να μας αφήσει να βγούμε στην εξοχή :-)

      Διαγραφή
  4. Καλημέρα vita και καλή Άνοιξη...Τα χόρτα είναι η αδυναμία μου σε όποια εκδοχή τους...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Εκανες μια ανάρτηση θησαυρό Βαγγελιώ μου, με ένα σωρό ενδιαφέρουσες πληροφορίες!
    Τις σαλάτες σου τις θαύμασα και τις ζήλεψα, γιατί είναι φτιαγμένες με τα υπέροχα χορταρικά που δίνει η γη σας και που εμείς τα αναζητάμε και τα χρυσοπληρώνουμε στους μανάβηδες και τις λαϊκές, και χωρίς να είμαστε τελικά σίγουροι τι ακριβώς ποιότητα αγοράζουμε!
    Φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έλενα ευχαριστώ πολύ! ναι είναι ένα από τα πράγματα που μ' αρέσουν εδώ που ζω. Με μια βόλτα έχουμε άφθονα και νόστιμα χόρτα!

      Διαγραφή
  6. Αυτή σου την ανάρτηση -συγνωμη ζητώ σε όλες αλλά...-την αφιερώνω σ'εμένα που ΛΑΤΡΕΥΩ τα χόρτα και μου ΛΕΙΠΟΥΝ μέχρι που δεν πάει!!!!
    Έχεις δει ετοιμόγεννη γυναίκα, με μία κοιλιά τεράστια, σκυμμένη στα τέσσερα, να μαζεύει χόρτα για να φτιάξει πίτα και να βράσει για σαλάτα;;; ΑΥΤΗ ήμουν ΕΓΩ!!!! Ούτε ο συζυγατούλης μου μ'έκανε καλά, ούτε η μάνα μου!!!
    Πίστεψέ με πως αν δε φοβόμουν μη με συλλάβει η αστυνομία θα έκανα και εδώ το ίδιο...Έχει πολλά ραδίκια! Και είναι παντου και τεράστια γιατί δεν τα ξέρουν και δεν τα μαζεύουν!!!
    Αχ.........έστω και από εικόνας μου 'φτιαξες το κέφι!!!!!!!!! Καλημέρα!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αχ μωρέ Μαρίνα μου μακάρι να μπορούσα να σου στείλω! Δηλαδή έχουν ραδίκια και δεν τα τρώνε; Πω πω τι χάνουν!

      Διαγραφή
  7. Λοιπόν αν και μαζεύω πολλά χόρτα, ωμά δεν τα έχω δοκιμάσει ποτέ. Μόνο βραστές σαλάτες, δεν ξέρω αλλά κάτι δεν μου πάει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ξανθή μου αν δεν έχεις πρόβλημα υγείας που να τα απαγορεύει, τα ωμά χόρτα είναι πολύ πιο νόστιμα από τα βραστά!

      Διαγραφή
  8. Πω πω!! Ζηλεύω Βίτα μου,ζηλεύω!!!
    Άγρια χόρτα,υπέροχες σαλάτες! Στην Κύπρο όταν ζούσε η γιαγιά,τις είχαμε συχνά. Τώρα σειρά μας να πάρουμε τα βουνά και τα χωράφια.
    Θα μπορούσες σε παρακαλώ να βάλεις το όνομα του κάθε χορταρικού ξεχωριστά για τις αφώτιστες; Σ΄ευχαριστώ!!
    πολλά πολλά φιλιά!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλή μου Μωβ αυτό που είναι σαν πρασάκι είναι αυτό που εμείς λέμε σκούλο, αυτό που είναι σαν μαϊντανός είναι η καυκαλήθρα και το άλλο το γουλωτό ραδίκιο. Δεν έχω πολλά σ' αυτή την ανάρτηση :-)

      Διαγραφή
    2. σ'ευχαριστώ πολύ!!! :)))))))))

      Διαγραφή
  9. Πωπω τι ωραίες σαλάτες vita μου, εγώ τα τρώω και ωμά και πολύ μου αρέσουν! Φιλιά πολλά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έρι μου μέχρι να τα πλύνω κάθε φορά έχω φάει τα μισά :-)

      Διαγραφή
  10. Τί υπέροχη ανοιξιάτικη, πράσινη ανάρτηση!!!!!!!!!
    Φοβερές όλες οι εκδοχές που παραθέτεις Vita μου.
    Φιλιά πολλά
    Καλό βράδυ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Γιώργο έστω και αργά μας άφησε ο καιρός να βρούμε λίγα χόρτα! Άνοιξη ακούγαμε και Άνοιξη δεν βλέπαμε μέχρι τώρα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. πολύ ωραία η σελίδα σου και οι σαλάτες από χόρτα καταπληκτικές!ρίξε μια ματιά και στη δικιά μου σελίδα, αν θέλεις.

    http://marilenaroukcook.blogspot.gr/

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Related Posts with Thumbnails