Τετάρτη, 16 Μαρτίου 2011

Χοχλιοί

Από το site: http://www.e-geoponoi.gr
Η σαρακοστή προχωρεί. Είμαστε ήδη στη δεύτερη εβδομάδα…
Καιρός να ανοίξω το κεφάλαιο «χοχλιοί»!
Δεν χρησιμοποίησα τυχαία τη λέξη κεφάλαιο. Ολόκληρη ενότητα βιβλίου κρητικών συνταγών θα μπορούσαν να αποτελέσουν οι συνταγές με χοχλιούς και οι αμέτρητοι συνδυασμοί τους . Από την άλλη ,η διατροφική τους αξία είναι μεγάλη όπως μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Αποτελούν λοιπόν πραγματικό διατροφικό κεφάλαιο! Σε δύσκολες εποχές αποτελούσαν σημαντική πηγή πρωτεΐνης στο κρητικό τραπέζι .


Οι περισσότεροι κρητικοί τους λατρεύουν. Μπουμπουριστούς, βραστούς, με ρύζι, με στάρι, με χόρτα , με μάραθα, με κολοκυθάκια το καλοκαίρι, στιφάδο, μέχρι και χοχλιδόπιτα τους φτιάχνουμε! Όσοι δεν είναι κρητικοί, ή τους λατρεύουν κι αυτοί κοντά σε μας, ή δεν τους πλησιάζουν.Χοχλιούς -παρόλο που μάλλον είναι περιττή η εξήγηση- λέμε τα σαλιγκάρια στην Κρήτη. Η λέξη παραπέμπει ευθέως στην αρχαία λέξη κοχλίας.Η επιστημονική ονομασία της ποικιλίας του κρητικού χοχλιού είναι  Helix Aspersa Muller. Κι άλλες πληροφορίες για τους χοχλιούς μπορείτε να βρείτε στο site  www.crete.gr και συγκεκριμένα εδώ Οι χοχλιοί έχουν μπει τόσο στη καθημερινότητα του κρητικού που δεν είναι λίγες οι μαντινάδες που τους αναφέρουν.


Έτσι ο ερωτευμένος θα πει:

Ήθελα να 'μουνα χοχλιός να ρθω στη γειτονιά σου
να γράφω με το σάλιο μου στις πέτρες τ'όνομά σου.
Ο ζηλιάρης πάλι:
 Χοχλιδοβολοσέρματα δε θέλω μπλιο μαζί σου
Γιατί είδα κι αλλουνού χοχλιού σημάδια στο κορμί σου
Και ο ξενιτεμένος μέσα στα άλλα που νοσταλγεί:
O κρητικός στην ξενιτιά πόσα λεφτά δε δίδει,
να βρει μπουμπουριστούς χοχλιούς να φάει με το ξίδι!
Από το site: http://www.greeksnail.net
Από το Φλεβάρη και μετά, μετά από ήπια βροχή κι αν η θερμοκρασία δεν είναι πολύ χαμηλή, οι χοχλιοί σέρνονται στις καλλιεργημένες και τις ακαλλιέργητες εξοχές μας. «Απόψε εσέρνουνταν σαν τα χώματα» λένε οι χοχλιδολόγοι μετά από μια χοχλιδοβραδιά που έχει πάει καλά.
Χοχλιδοβραδιές λέγανε παλιά τα γλυκά βράδια της Άνοιξης που ο καιρός έδειχνε ότι θα σέρνονταν πολλοί χοχλιοί. Παρέες παρέες, γειτονιές γειτονιές επιδίδονταν στο μάζεμά τους και συνορίζονταν ποιοι βρήκαν τους περισσότερους. Τώρα χοχλιδοβραδιά είναι κάποιο καλοκαιρινό βράδυ όπου οργανώνεται σε μερικά μέρη πανηγύρι με κατανάλωση χοχλιών μαγειρεμένων με πολλούς τρόπους. Όπως ας πούμε έχουμε «βραδιά μελιτζάνας», «σαρδέλας»,  κλπ κλπ  …

Ακόμη κι αυτοί που δεν συνηθίζουν το «σπορ» χαζεύουν τα διάσπαρτα στις πλαγιές και στα λιβάδια «λουξ», τα υγρά ανοιξιάτικα βράδια. Η συλλογή τους βλέπετε, γίνεται τη νύχτα ή νωρίς το πρωί . Οι χοχλιοί αυτοί δεν πρέπει να καταναλωθούν αμέσως. Τους ταΐζουμε για αρκετές μέρες με αλεύρι ή με σιμιγδάλι ή με μακαρόνια για να αποβάλλουν την πικράδα που τους δίνει η διατροφή με χόρτα και μετά τους μαγειρεύουμε.
 Πρέπει να μείνουν μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία αυτή σε καλάθια ή καφάσια. Βάζουμε κλίματα από αμπέλια για να στερεώνονται πάνω σ’ αυτά όσο διαρκεί η διαδικασία, και τους σκεπάζουμε με κάποιο ύφασμα για να μη φύγουν. Πρέπει όμως να αναπνέουν για να μη ψοφήσουν. Τους σακάζουμε όπως λέμε. Ασάκαστους χοχλιούς δεν τρώμε ποτέ .Εκτός του ότι είναι πολύ πικροί, μπορεί να μας πειράξουν κιόλας γιατί κάποια από τα χόρτα που τρώνε μπορεί να μην είναι κατάλληλα για μας.

Οι σακασμένοι χοχλιοί μαζεύονται σε ομάδες κολλημένοι ο ένας πάνω στον άλλο και φτιάχνουν μια μεμβράνη μπροστά από το κέλυφός τους (αν δεν έχουν κολλήσει κάπου). Τους ξεχωρίζουμε σε χοντρούς και λιανούς, και τους αποθηκεύουμε δένοντάς τους σε υφασμάτινες θήκες, συχνά παλιά μαξιλάρια, γιατί πρέπει να αναπνέουν μέχρι να τους καταναλώσουμε.

Στο τέλος της Άνοιξης ναρκώνονται κάτω από θάμνους ή πέτρες και το καλοκαίρι τους ξαναμαζεύουμε. Γυρευτούς τους λέμε τους καλοκαιρινούς χοχλιούς και είναι μάλλον νοστιμότεροι από τους ανοιξιάτικους. Αυτοί δεν θέλουν σάκασμα .Η διαδικασία έχει γίνει από μόνη της κατά τη διάρκεια της νάρκης τους. Ιδιαίτερα οι λιανοί του καλοκαιριού είναι υπέροχος μεζές με ρακή ή ουζάκι.

Στις κρητικές συνταγές, οι χοχλιοί μαγειρεύονται με το κέλυφος. Έτσι , την ώρα του φαγητού πρέπει να είναι κανείς εξοικειωμένος με το βγάλσιμό τους για να τους απολαύσει. Σε όλα τα σπίτια στην Κρήτη έχουμε και τα …χοχλιδοπίρουνα μας, συνήθως από μαλακό φθηνό μέταλλο . Λυγίζουμε μια μύτη στην άκρη, για να μπορούμε να βγάλουμε ευκολότερα το νόστιμο μεζέ από το κέλυφός του. Το βγάλσιμο θέλει τέχνη και εξάσκηση!

Οι αρχάριοι τους σπάνε από το πίσω μέρος και σπρώχνουν τη σάρκα με τη βοήθεια του πιρουνιού. Οι πιο έμπειροι αρκεί να έχουν καλό πιρούνι. Αν είναι μπουμπουριστοί ή βραστοί, δηλαδή στη μέση του τραπεζιού, κερδισμένος είναι ο γρήγορος και επιτήδειος.

Τώρα τη σαρακοστή δεν περνά εβδομάδα να μη μπούνε στο τραπέζι μας, τουλάχιστον όσων νηστεύουμε. Πολλές φορές και δυό φορές. Είναι νόστιμοι, υγιεινοί, και αντικαθιστούν τις άλλες ζωικές τροφές που μας λείπουν.Δεν θα βάλω όμως σ’αυτό το post συνταγή με χοχλιούς γιατί θα παραμακρύνει το σεντόνι. Από αύριο λοιπόν…

21 σχόλια:

  1. Καλημέρα!!Πληρέστατη ενημέρωση,αλλά κι οι μαντινάδες σας, τρελαίνομαι για αυτές.
    Αλήθεια πότε έχει χοχλιδοπανηγύρι;;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Molto particolare cucinare con le lumache ma ricordo anche mia nonna, ciao

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Το αγαπημένο μου κρητικό φαγητό μακράν όλων των άλλων...Τώρα που το ξανασκέφτομαι ίσως στο ίδιο επίπεδο με το φρικασέ με ασκολίμπρους!!!
    Μου λείπουν και τα δύο Α Π Ι Σ Τ Ε Υ Τ Α !!!!
    Έτσι φυλάνε και οι γονείς μου τους χοχλιούς, σε υφασμάτινο πουγκάκι!
    Και ένα αστείο περιστατικό: ένα καλοκαίρι είχε τελείωσει και μας είχαν περισέψει κάμποσοι χοχλιοί. Οι γονείς μου δεν ήθελαν να τους πετάξουν όπου να'ναι και τους έριξαν μέσα στο κτήμα μας. Εεεεεεε αυτό ήταν!!!! Οι χοχλιοί έτρωγαν για μεγάλο διάστημα ότι σπέρναμε (αρακά, φασολάκια, μαρούλια, παπούλες....). Και όταν ρωτούσαν τον πατέρα μου τι έχει φυτέψει στο κτήμα μας, η απάντησή του ήταν μία και μονολεκτική: "Χοχλιούς..."
    Για το τέλος επαναλαμβάνω την μαντινάδα που με ατιπροσωπεύει:
    O κρητικός στην ξενιτιά πόσα λεφτά δε δίδει,
    να βρει μπουμπουριστούς χοχλιούς να φάει με το ξίδι!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. DEN YPARXOUN OI XOXLIOI!!! POSO MALLON MPOURMPOURISTOI!!! trelainomai kai eimai kai grigori sto na tous fao!!! ase pou den iparxei periptosi na tous moirasto mia i alli!!! Opoios paei na faei apo tin merida mou tin ebapse!!! Ti mou kanes tora....!!!!!!!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Λατρεύω τα σαλιγκάρια.
    Όταν ήρθα στην Κρήτη έχω φάει ψητά, νόστιμο.
    Αν γνωρίζετε και άλλες συνταγές με σαλιγκάρια Θα ήθελα πολύ να μάθω.
    Ένα μεγάλο γειά σου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Εμείς ανήκουμε (οικογενειακώς) σε αυτούς που λατρεύουν του χοχλιούς!
    Οπως πάντα, απόλαυσα τις πληροφορίες που μας δίνεις, αλλά και τις μαντινάδες!
    Φιλιά, καλό μεσημέρι!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Πολύ καλές πληροφορίες.. οι μαντινάδες είναι απίστευτες.

    Δεν τα τρώω εγώ, βασικά πιο μικρή θυμάμαι που μου έδινε ο μπαμπάς μου, ο οποίος είναι λάτρης των χοχλιών..

    Φιλιά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. "Απάνω στο λιανοχοχλιό, θα χτίσω τον οντά μου, να βάλλω τη γυναίκα μου και τα πεθερικά μου"!

    Όντως οι χοχλιοί είναι μεγάλο κεφάλαιο! Πόσες και πόσες γενιές Κρητικών δεν έχουν μεγαλώσει με αυτούς! Και πόσοι διαφορετικοί τρόποι υπάρχουν να τους μεγειρέψει κανείς σε συνδυασμό με άλλες τροφές! Θα περιμένουμε με ενδιαφέρον και το υπόλοιπο άρθρο! Να προσθέσω οτι στην Πεδιάδα τους χοχλιούς που είναι κολλημένοι μεταξύ τους μετά το σάκασμα, τους λέμε "ακολληταρά".


    Υ.Γ. Και μια είδηση, άσχετη με το θέμα, που όμως είναι σίγουρος οτι θα χαροποιήσει όλους τους Κρητικούς και μη!

    "Σπάνιες ποικιλίες σπόρων άγριων, αλλά και καλλιεργήσιμων, φυτών, ποικιλίες τις οποίες οι Γερμανοί είχαν πάρει από την Κρήτη την περίοδο της κατοχής του νησιού, προκειμένου να τις εξελίξουν, βρίσκονται στο Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων (ΜΑΙΧ). Πρόκειται για περίπου 200 ποικιλίες σπόρων, που για χρόνια φυλάσσονταν και αναπαράγονταν στη Γερμανία και που εδώ και μερικές εβδομάδες επιστράφηκαν στην Τράπεζα Γενετικού Υλικού στα Χανιά.

    Ανάμεσα στους σπόρους είναι και πολλές ποικιλίες που δεν υπάρχουν πια και που δεν καλλιεργούνται στην Κρήτη, όπως σπόροι σταριού, κριθαριού, βρώμης αλλά και φασολιών, φάβας και πολλοί από άγρια ενδημικά φυτά της Κρήτης.


    Η συνέχεια εδω.

    http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=12333&subid=2&pubid=97417157

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Ανήκε σε αυτούς που τους λατρεύουν!!!! Χθες τους έφτιαξα στιφάδο και πριν λίγο τέτοιες νοστιμιές έτρωγα.... Να γλύφεις και τα δάχτυλά σου!!!! Ενδιαφέρουσες οι πληροφορίες σου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Ξανθή μου οι κρητικοί έχουμε πάντα μια μαντινάδα για κάθε τι :-) Χοχλιδογιορτές κάνουν το καλοκαίρι σε πολλά χωριά.


    Stefania mangiare in Italia, e le lumache? Mediterraneo mio amico!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Μαρίνα χοχλιούς θα βρούμε και το καλοκαίρι :-). Με τους ασκολύμπρους τι θα κάνω που όσες φορές τους κράτησα στην κατάψυξη δεν μας άρεσαν...


    d&c Κοίταξε να δεις που έχουν πιο φανατικούς φίλους εκτός Κρήτης! Χαίρομαι καλή μου

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Annamaria και ψητούς στη χόβολη τους κάνουμε. Ξεχασμένος τρόπος πια αλλά πεντανόστιμοι κι έτσι!



    Έλενα χαίρομαι που σας αρέσουν. Βρίσκετε εύκολα χοχλιούς έκεί ππου μένετε;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Μάριον πολλές τροφές δεν τρώγαμε μικροί και μας αρέσουν όταν μεγαλώνουμε.Ξαναδοκίμασε μπορεί να αλλάξεις γνώμη :-)



    Ζαχαρία σαν μαντινάδα ωραία αλλά γιατί έχετε μια τάση όλη να τρώγεστε με τις πεθερές; Συνήθως οι νύφες είναι οι πεθερόπληκτες.
    Την είδα την είδηση που λες . Μακάρι!Αλλά είδα και άλλες ειδήσεις που αφορούν τις μικροκαλλιέργειες και απογοητεύτηκα....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Μανουσίνα εσένα τώρα να σε βάλω στους κρητικούς ή στους μη κρητικούς που τους λατρεύουν; :-). Βλέπω την κουζίνα μας την αγαπάς πολύ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Ακόμα μια φορά πολύ όμορφη & ενημερωτική η ανάρτηση σου Vita!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Βιτούλα μου γλυκιά...Εγώ, που προσκυνώ μπροστά στις δημιουργίες σου και στα ενδιαφέροντα ποστ σου, σ' αυτό το συγκεκριμένο, πέρασα γρήγορα-γρήγορα τις φωτογραφίες και πήγα κατευθείαν στα σχόλια για να μην τις δω! Δεν υπάρχει περίπτωση όχι μόνο να φάω ποτέ σαλιγκάρια, αλλά ούτε να παραβρεθώ μπροστά σε άλλον που τα τρώει :-)))
    Πάω να ξαναλισμπιστώ την τάρτα με ανθότυρο! ;-)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. Αφροδίτη σ' ευχαριστώ πολύ!



    Κική lol lol lol ! Θα φροντίσω να καθήσεις μακρυά από τη Μαρίνα που είναι το καλύτερο της φαγητό:-)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. Εδώ και μέρες ήθελα να σου σχολιάσω το συγκεκριμένο ποστ. Οι χοχλιοί αποτελούν ιδιαίτερο κεφαλαιο στην ζωή μου. Στο χωριο που μεγάλωσα, κατά την άνοιξη μετά την βροχή, περνάμε τα όρη και τα βουνά παρεούλα με μια τσαντούλα και μαζεύαμε σαλιγκάρια! Στήναμε ολόκληρο παιχνίδι γύρω από αυτό. Η μάνα μου αφού τα ζεματούσε πρώτα, τα έκανε είτε κοκκινιστά είτε τηγανητά με σκορδολαδο. Υπέροχες αναμνήσεις, υπέροχες γεύσεις! Δεν ήξερα ότι στην κρήτη έχουν ιδιαίτερη θέση στην διατροφή σας! Ευχαριστούμε για αυτό το ιδιαίτερο και άκρως επιμορφωτικό ποστ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. Χεχε! Και μακρια από τον άντρα μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. Βασιλική μου με εκατό τρόπους τους μαγειρεύουμε.Δεν ξέρω αν αλλού έχουν τέτοια πέραση :-).
    Κι εμείς παρόμοιες εμπειρίες από το μάζεμα τους κουβαλάμε. Ωραία η ιδέα του σκορδόλαδου. Ταιριάζουν πολύ με το σκόρδο.Εμείς κι όταν τους βράζουμε βάζουμε στο νερό σκελίδες σκόρδου!



    Αστεράκι ευχαριστώ. Ευγενική. Όπως πάντα!



    Κική α! ώστε έχετε κι εσείς διαφορετικά γούστα σε μερικά πράγματα; :-)

    ΑπάντησηΔιαγραφή

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails