Τετάρτη, 28 Ιουλίου 2010

Ανεβατά κουλουράκια

Δεν είναι λαχταριστά;
Από τις αγαπημένες μου δραστηριότητες στην κουζίνα είναι το ζύμωμα.Ζύμες, πίτες, ζυμαράκια, κουλουράκια,ψωμάκια, γλυκά, αλμυρά, απλοϊκά,σύνθετα,φούρνου,τηγανιού, κατσαρόλας, όλα τα ζυμένια κατασκευάσματα είναι αυτό που λέμε "κόλλημα" μου. Η συνταγή που θα σας δώσω υπάρχει στα περισσότερα κρητικά σπίτια, είτε στα τετράδια των νοικοκυράδων, είτε μέσα στο μυαλό τους.Ναι, ναι όπως το διαβάσετε.Πολλές παλιές νοικοκυρές την ξέρουν τόσο καλά που δεν την έχουν γράψει πουθενά.Τα έφτιαχναν μάλιστα σε ποσότητες τεράστιες.Η αυθεντική εκδοχή είναι με προζύμι, που σημαίνει ότι δύσκολα μπαγιατεύουν.Εξάλλου πολλές  νοικοκυρές τα παξιμαδιάζουν αφούν καταναλωθούν κάμποσα μαλακά.Αυτά βέβαια όταν ζύμωναν πέντε οκάδες αλεύρι.Εδώ που τα λέμε σε ξυλόφουρνο δεν συνέφερε να κάνεις 2-3 ταψάκια, ούτε αργότερα στους φούρνους της γειτονιάς να μπαίνεις στην ταλαιπωρία να πηγαινοφέρνεις μια λαμαρίνα κάθε λίγο.


Η δική μου εκδοχή, αφορά 1 κιλό αλεύρι και θα σας πω πώς τα φτιάχνω με μαγιά.Γίνονται γύρω στα 50 μεγαλούτσικα κουλουράκια και δεν έχουν σχεδόν καθόλου κόπο.Δεν είναι πολύ γλυκά και είναι υπέροχα στο πρωινό ή με τον απογευματινό καφέ.
Φτιάξτε τα! Είναι υγιεινά αφού δεν έχουν ούτε βούτυρο ούτε αυγά, και δεν παχαίνουν όσο άλλα αφού έχουν μιά μόνο κούπα ζάχαρη.Επίσης είναι νηστίσιμα και συνηθίζονται στις νηστείες (όπου νάναι μας έρχεται και δεκαπενταύγουστος).
Υλικά:
1 κιλό αλεύρι σκληρό
100 γρ νωπή μαγιά
1 κούπα βρασμένη κανέλα
1 σφηνάκι ρακί (αν δεν έχετε, μπορείτε να βάλετε κονιάκ)
1 κούπα ζάχαρη+ 2 ακόμη κοφτές κουταλιές σούπας
Μισή κούπα λάδι
Μισή κούπα χυμό πορτοκαλιού (μπορούμε να βάλουμε και χυμό τύπου αμίτας)
λίγη μαστίχα αλεσμένη στο μούλτι  με τη μια κουταλιά ζάχαρη (4-5 μεσαίους κόκκους)
σουσάμι αποφλοιωμένο (μια φλυτζάνα περίπου)
Επί το έργον:

Το κανελόζουμο, τα υλικά, η ζύμη πριν και μετά, το "κολπάκι"
"Ανεπιάνουμε" τη μαγιά με τη βρασμένη κανέλα, 2-3 κουταλιές αλεύρι, και την άλλη κουταλιά ζάχαρη.Που σημαίνει:Βράζουμε ένα -δυό ξυλάκια κανέλας σε λίγο παραπάνω  από μια κούπα νερό (χάνεται λίγο με το βρασμό άρα βάζουμε παραπάνω) και το αφήνουμε να κρυώσει χωρίς να βγάλουμε τα ξυλάκια.Όταν  γίνει χλιαρό, σχεδόν σε θερμοκρασία δωματίου, μετράμε μιά κούπα , το ρίχνουμε σε βαθύ μπώλ και διαλύουμε σ' αυτό τη μαγιά, τη ζάχαρη και 2-3 κουταλιές αλεύρι.Αφήνουμε να φουσκώσει.
Σε μεγαλύτερη λεκάνη ανακατεύουμε τα υπόλοιπα υγρά υλικά  με τη ζάχαρη και προσθέτουμε το μείγμα της μαγιάς και το αλεύρι.Ανακατεύουμε να ομογενοποιηθούν και θα μας δώσουν μια αρκετά μαλακή ζύμη που μπορεί να κολλά λίγο στα χέρια μας σ΄αυτή τη φάση.Αφήνουμε να διπλασιαστεί σε όγκο.Δεν θέλει πολύ ώρα, ιδιαίτερα τώρα το καλοκαίρι.

Τα χωρίς σουσάμι πάνω δεξιά ,έγιναν "ζεματιστά"
 Όταν ανεβεί,  ξεπλένουμε καλά καλά το σουσάμι   σε σουρωτήρι και όπως είναι βρεγμένο το αδειάζουμε σε καθαρή πετσέτα, και το ανακατεύουμε με ένα κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη.Πλάθουμε  πάνω σε ελαφρά αλευρωμένη επιφάνεια κορδόνι σε πάχος δακτύλου και σε μήκος 20-22  εκατοστών, το κυλάμε στο σουσάμι και το γυρίζουμε σε κουλουράκι.Πατάμε στο κλείσιμο να κολλήσουν οι άκρες.Το βάζουμε σε ταψάκι στρωμένο με αντικολλητικό χαρτί.Συνεχίζουμε ως ότου τελειώσει το μίγμα.Γίνονται περίπου τρία ταψάκια της κουζίνας με 16-18 κουλουράκια καθένα.Αφήνουμε να ανεβούν σκεπασμένα με πετσέτες που δεν βγάζουν χνούδι, και τα ψήνουμε σε 180 βαθμούς (35-40 λεπτά ανάλογα το φούρνο,ή μέχρι να πάρουν χρώμα).

Αυτά είναι τα αζεμάτιστα
Κολπάκι:
Για να δούμε αν έχει ανέβει η ζύμη, μόλις τελειώσουμε το ζύμωμα βάζουμε σ' ένα ποτήρι με νερό ένα κομματάκι ζύμη σαν μικρό καρύδι.Αυτό πάει στον πάτο.Όταν ανεβεί στην κορυφή έχει ανέβει η ζύμη.Τό ίδιο κάνουμε και μετά που πλάθουμε το τελευταίο κουλουράκι.Αν δεν έχουμε εμπειρία στο πότε η ζύμη είναι ανεβασμένη, αυτός είναι ένας ασφαλής τρόπος.
Παρατήρηση:
Οι πιο έμπειρες νοικοκυρές αυτά τα κουλουράκια τα κάνουν "ζεματιστά".Δηλαδή, τα πλάθουν χωρίς να τα κυλήσουν σε σουσάμι, όταν ανεβούν τα βουτούν για 1-2 λεπτά σε νερό που βράζει, μετά τα κυλούν στο σουσάμι πλασμένα (οπότε χαλά λίγο το σχήμα τους αλλά επανέρχονται) και τα φουρνίζουν.Έτσι κολλά περισσότερο σουσάμι και επίσης αποκτούν ομορφότερο, πιο γυαλιστερό "πρόσωπο". Είναι η τεχνική που χρησιμοποιούν στα μπέγκελς και δεν ξέρω πώς μπορεί να συνδέονται μεταξύ τους αυτά τα αρτοποιήματα.

16 σχόλια:

manousina είπε...

Τα έχω δοκιμάσει, είναι πολύ καλά. Για να έχω άντρα Κρητικό!!!!

gvarvakis είπε...

Καλημέρα Vita!! Καλώς σε βρήκα!!!! Είμαι λάτρης της Κρητικής κουζίνας και με μεγάλη χαρά σε έβαλα στα αγαπημένα της δικής μου κουζίνας :)
Τα ανεβατά σου είναι υπέροχα και θα τα τιμήσουμε οικογενειακώς!!!
Με το καλό να "ανταμώνουμε" στο γευστικό πανηγύρι του μπλογκοχωριού μας!
Καλώς όρισες

Athina είπε...

Καλησπέρα Vita!! ¨Εχω ενθουσιαστεί με τη συνταγή σου γιατί αυτό με το κανελόζουμο δενέχει τύχει να το ξαναδώ!(και γενικότερα λατρεύω την κανέλα!). Θα φροντίσω να προμηθευτώ ό,τι δεν έχω για τη συνταγή και θα κάνω μια προσπάθεια σύντομα και θα σου πω!

Vita είπε...

@Μanousina:Στα μέρη του άντρα σου φτιάχνουν όντως υπέροχα πράγματα.Είναι ονομαστα τα καλιτσούνια τους που τα φτιάχνουμε πια σε όλη την Κρήτη.

@gvarvakis:Καλώς ήρθες και σ'ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια, και για τη θερμή υποδοχή στην μπλοκόσφαιρα.Περιμένω εντυπώσεις...

@Athina:Καλώς ήρθες κι εσύ κοπελιά με τις γλυκές νοστιμιές.Το "κανελόζουμο" είναι συχνό στις κρητικές συνταγές όπως θα δεις.Έχει μια πιο ήπια μυρωδιά κανέλας και δίνει και όμορφο χρώμα στα παρασκευάσματα.Αρωματίζει χωρίς να μαυρίζει.Αν δεις και τα παξιμαδάκια λαδιού που έχω δώσει πάλι κανελόζουμο περιέχουν.Περιμένω κι από σένα εντυπώσεις

ΕΛΕΝΑ είπε...

Tι υπέροχα δείχνουν!!
Σε ευχαριστούμε που μοιράστηκες μαζί μας μια αυθεντική παραδοσιακή συνταγή!!!

Picky είπε...

Vita μου τι ωραία κουλουράκια είναι αυτά? Είμαι σίγουρη ότι θα μοσχομυρίζουν! Νομίζω ότι δεν τα έχω δοκιμάσει ποτέ αυτά τα κουλουράκια...φαντάσου και κάθε χρόνο κατεβαίνω και στη Κρήτη..! Είναι σαν τσουρεκάκια στη γεύση? Σε ευχαριστούμε και πάλι! Συγχαρητήρια για τις συνταγές που ανεβάζεις!

Φιλάκια

Vita είπε...

Ελενα και Picky σας ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια.Picky για μένα είναι ωραιότερα από πολλά τσουρέκια και επι πλέον πολύ πιο υγιεινά.

marilia είπε...

Όταν βλέπω συνταγή αγαπημένου φαγητού μού 'ρχεται στο νου η ατάκα του Κωνσταντίνου για το προφιτερόλ: "Όχι, δε θέλω να το μάθω. Θέλω να το φάω!"!! Να... τσακίσω ένα επί τόπου; :):)

kiki είπε...

Αυτά τα ανεβατά τα αέχω ακούσει πολλές φορές, αλλά δεν έχω κάνει ποτέ. Μοιάζουν σε γεύση με τσουρέκι;

Vita είπε...

@Marilia:Καλημέρα και καλό μήνα.Πέρνα, κερνάω καφέ.Και τσάκισε ένα ταψί :-)

@Kiki: Κική είναι πιο ελαφριά από τσουρέκι και πιο αφράτα.Και λιγότερο γλυκά.Τρώγονται -δυστυχώς- πιο εύκολα αλλά είναι πιο υγιεινά

kiki είπε...

Ωωωω! Ευχαριστώ!

Penelope είπε...

Καθώς σε διαβάζω πιο αναλυτικά (τώρα που έχω τον χρόνο) Vita, πρέπει να σου πω ότι καιρό έψαχνα για τούτην την συνταγή αλλά δεν ήξερα πως να τα αναζητήσω τούτα κουλουράκια. Σ' ευχαριστώ πολύ που μας έδωσες την ευκαιρία και την μοιράστηκες μαζί μας.

Vita είπε...

Ευχαριστώ Penelope για την προσοχή σου.Χαίρομαι που σ΄αρέσει η συνταγή και θα χαρώ όταν τα φτάξεις να μου πεις τη γνώμη σου

Ανώνυμος είπε...

Καλημερα Vita!Καλη αρχη σου ευχομαι και καλη δυναμη!
ηθελα να ρωτησω κατι πανω σε αυτη τη συνταγη μηπως ειναι πιο ευκολο να βρεξουμε τα κουλουρια με λιγο νερακι και μετα να τα περασουμε απο σουσαμι;
Ευχαριστω,Ana maria

Vita είπε...

Καλώς όρισες Αννα Μαρία.Σ' ευχαριστώ για τις ευχές.
Δεν είναι απαραίτητο να τα ζεματίσουμε για να κολήσει το σουσάμι.Νομίζα ότι είναι σαφές. Το σουσάμι κολλά και χωρίς νεράκι, αν τα κυλίσουμε την ώρα που τα πλάθουμε. Το ζεμάτισμα τα κάνει λίγο πιο γυαλιστερά. Κι εγώ δεν τα ζεματίζω όταν τα θέλω για κατανάλωση "οικογενειακή".
Βρέχω όπως γράφω το σουσάμι και δεν έχω πρόβλημα στο να κολλήσει.

Ανώνυμος είπε...

Ευχαριστω για την απαντηση! και το κολπακι με το ζυμαρι μου αρεσε πολυ!!μπραβο !!

Αννα Μαρια

Δημοσίευση σχολίου